પ્રતિપદા/૧. હરીશ મીનાશ્રુ: Difference between revisions

તને એકમાંથી બહુની તમન્ના, બહુથી મને એક જોવાની ઈચ્છા

કરે છે તું પ્યાલામાં ખાલી સુરાહી, કરું છું હું પ્યાલા સુરાહીમાં ખાલી

સુરાલયમાં સિજ્દાની મસ્તી અલગ છે અને રિન્દની ખાસ રસ્મો નિરાળી

કરે છે તું પ્યાલામાં ખાલી સુરાહી, અમે કરીએ પ્યાલા સુરાહીમાં ખાલી

=== ૩ ===

ફારશિયોના હરફ વસ્યા વિપ્રની વાણે

ગઝલ રેખતા તરફ ગમતા દીઠા ગાણે

નિત્ય ઉપવાસી રહીને એ ભર્યા ભાણે વસ્યા છે

મુરશિદે એવો તો હાકોટો કર્યો કે ભડ બધા યે

પાળિયેથી ફટ્ટ બેઠા થઈને ધિંગાણે વસ્યા છે

=== ૪ પંખીપદારથ ===

હજાર પાન

હજાર ફૂલ હજાર ફળ

પંખીને મિષે પૂછી શકાત વ્યાજબી પ્રશ્નો

યાયાવરીનાં અથવા યુયુત્સાનાં

પરંતુ ગુરૂ તો પૂછે છે સાવ સરળ પ્રશ્ન

પંખી તો બસ હાજર છે

અણીની પળે

=== ૫ પોણા બે વીઘાના ખેતરવાળા માણસનો અહેવાલ ===

એની કને

પોણા બે વીઘાનું ખેતર હતું.

ને હા, એક બીજી વાત, –

એનો દાદો ગપોડી નહોતો.

=== ૬ ઊઘડવા વિષે ચિંતન ===

કશુંક ઉઘાડું જ રહે છે

કટાયેલા ઉજાગરાવાળું અથવા મિજાગરાવાળું

ધીરેધીરે કરે છે આરોહણ મોક્ષ તરફ

મરસિયા વિનાનું શાંત મરણ ધારણ કરીને

સખીદાતારના દક્ષિણ કરની જેમ

કેવળ અંદરની તરફ

તે હોય છે કવિતા, ઈશ્વર અને મરણ.

=== ૭ પાછોતરા વરસાદમાં ===

બધા દેવદૂતો આજે ઊડાઊડ કરે છે,  

તીતીઘોડા ને વાણિયાને વેશે વનરાજીમાં, રાજીખુશીથી

પંખી માત્રનાં પગ પલળીને એવા દીસે છે જાણે કૂણાંકોમળ દીંટાં ને

ડાળીઓને ન્હોર ભેરવી થિર થવા મથે છે લોહીની સગાઈ

બધાં પીછાં, ખબર નહીં શાથી, ઈમોશનલ થઈ જઈને,  

ત્યાં, બે ખેતરવા છેટે, ગઈ કાલના વરસાદની પાછળ ચાલ્યા જતા જોઉં છું વાન્ગ વેઈ અને ર્‌યોકાનને

એટલે વળી જાઉં છું અહીંથી જ પાછો

=== ૮ બનારસ ડાયરી – કાવ્યગુચ્છમાંથી ===

==== બનારસ ડાયરી – ૬ ====

કપાસનું જીંડવું ફાટ્યું હોય

એવો પ્રફૂલ્લિત ચન્દ્ર ઉદય પામી રહ્યો હતો

– અરે સ્વયં પાન પણ પોતાની ક્લોરોફિલીંગ્સ સમજી શકતું નથી –

બધાં જ ઓગળી જાય છે પોતપોતાના વિકારોમાં.

એટલે જાગરણના ઉજાસમાં આ રાત્રિને ધારી ધારીને જોયા કરવી

એ ક્ષણે એટલું તો આછુંપાતળું સમજાયું કે  

મને દિવસ પણ સમજાતો નથી.

==== બનારસ ડાયરી – ૧૦ ====

મને

કોણ જાણે કેમ

તો શું છે આ આકાર? ને શું છે આ આસક્તિ? – મેં પૂછ્‌યું.

હું તો જાણે હોઉં જ નહીં એમ

વણકરે કહ્યું :

  જ્યોં કી ત્યોં ધર દીન્હી ચદરિયા

=== ૯ ચન્દ્ર વિષે ચાટુક્તિઓ – કાવ્યગુચ્છમાંથી ===

==== ચન્દ્ર વિષે ચાટુક્તિઓ – ૧ ====

ન માગવાનું માગી બેસે છે

ક્યારેક કોઈ કવિ :

ને થાળમાં ખળભળે છે ખંડિત ઉજાસની ચબરખીઓ

ને એમ થતી રહે છે કવિતા

હજી પૂરો ચન્દ્રોદય પણ નથી થયો

‘આજ મહારાજ જલ પર ઉદય જોઈને...’

એવું બબડે છે

ડાયીંગ ડિક્લેરેશનની જેમ

‘બારીબારણાં બંધ કરીને સૌ પોતપોતાના ઘેર જાવ

આજે ચન્દ્રગ્રહણ છે.’

==== ચન્દ્ર વિષે ચાટુક્તિઓ – ૬ ====

એ રઝળુ છે

દેશદેશાવર ખેડતો રહે છે

એના મેલાદાટ થેલામાંથી

એક ઉપહાર, પરણેતર માટે : મોંઘા મૂલનો પરદેશી ચન્દ્ર

ગૃહિણી પણ ખોલે છે એની સ્ત્રીધનનો દાબડો :

પૂનમ હોવા છતાં

એનું રોજીંદું મ્હો પડવા જેટલું પડી ગયું છે

==== ચન્દ્ર વિષે ચાટુક્તિઓ – ૯ ====

અમારે વૃદ્ધિ

અમારે ક્ષય : અમે સદાયે સૂતકી

અમારા અંગરાગ રાખોડી

રંગવિહોણી કાયા ને પરછાંઈ નરી ભભૂતકી

તમારા રવિભાણ સંપ્રદાયને તો

ને ચન્દ્ર, એક વર્તુળ, ગઝલનુમા

રાતું

આકુળવ્યાકુળ દિગંત શોધ્યા કરે છે

ઈહલોકનો ઈન્દુ

રઝાના રહસ્યલોકમાં જે કેવળ બિન્દુ