23,710
edits
ગ્રંથ અને ગ્રંથકાર : પુસ્તક ૬ઠ્ઠું/૧૯૩૪ની કવિતા સંપાદક શ્રી. “સુન્દરમ્”: Difference between revisions
ગ્રંથ અને ગ્રંથકાર : પુસ્તક ૬ઠ્ઠું/૧૯૩૪ની કવિતા સંપાદક શ્રી. “સુન્દરમ્” (view source)
Revision as of 14:16, 9 February 2025
, 14:16, 9 February 2025no edit summary
(+1) |
No edit summary |
||
| Line 39: | Line 39: | ||
{{center|યૌવન}} | <big>{{center|'''યૌવન'''}}</big> | ||
{{center|(અનુષ્ટુપ)}} | {{center|(અનુષ્ટુપ)}} | ||
| Line 50: | Line 50: | ||
</poem>}} | </poem>}} | ||
{{center|નમું}} | <big>{{center|'''નમું'''}}</big> | ||
{{center|(મિશ્ર)}} | {{center|(મિશ્ર)}} | ||
| Line 72: | Line 72: | ||
શ્રદ્ધાતણું આસન જ્યાં નમું તહીં. | શ્રદ્ધાતણું આસન જ્યાં નમું તહીં. | ||
(કુમાર) {{ | (કુમાર) {{right|સુન્દરમ્}} | ||
</poem>}} | </poem>}} | ||
સંસારવ્યોમે ઉડણોત્સુક નવજુવાનને | |||
<big>{{center|'''સંસારવ્યોમે ઉડણોત્સુક નવજુવાનને'''}}</big> | |||
{{center|સોનેટ}} | {{center|સોનેટ}} | ||
| Line 99: | Line 100: | ||
</poem>}} | </poem>}} | ||
<big>{{center|'''દીવાળી'''}}</big> | |||
{{center|દીવાળી}} | |||
{{center|પૃથ્વી}} | {{center|પૃથ્વી}} | ||
| Line 124: | Line 124: | ||
</poem>}} | </poem>}} | ||
{{center|ઉદ્બોધન}} | <big>{{center|'''ઉદ્બોધન'''}}</big> | ||
{{center|(મિશ્ર)}} | {{center|(મિશ્ર)}} | ||
| Line 160: | Line 160: | ||
</poem>}} | </poem>}} | ||
{{center|હીરો}} | <big>{{center|'''હીરો'''}}</big> | ||
{{center|(પૃથ્વી)}} | {{center|(પૃથ્વી)}} | ||
{{Block center|<poem>અધીર ઉર! ચોદિશે તિમિર ઘોરને દેખતાં, | {{Block center|<poem>અધીર ઉર! ચોદિશે તિમિર ઘોરને દેખતાં, | ||
અને કડકડાટ સાથ નભને સુણી તૂટતાં | અને કડકડાટ સાથ નભને સુણી તૂટતાં | ||
| Line 182: | Line 184: | ||
</poem>}} | </poem>}} | ||
{{center|આત્મદીપો ભવ}} | <big>{{center|'''આત્મદીપો ભવ'''}}</big> | ||
{{Block center|<poem>તું તારા દિલનો દીવો થાને, | {{Block center|<poem>તું તારા દિલનો દીવો થાને, | ||
| Line 198: | Line 200: | ||
</poem>}} | </poem>}} | ||
{{center|દ્વિધા}} | <big>{{center|'''દ્વિધા'''}}</big> | ||
{{center|(પૃથ્વી • સૉનેટ)}} | {{center|(પૃથ્વી • સૉનેટ)}} | ||
{{Block center|<poem>પણે ઉભરતા મહા ઉદધિઅશ્વ પીઠે ચડી, | {{Block center|<poem>પણે ઉભરતા મહા ઉદધિઅશ્વ પીઠે ચડી, | ||
અપાર પૃથિવિ તણું સકળ પાર લેવા લડી : | અપાર પૃથિવિ તણું સકળ પાર લેવા લડી : | ||
| Line 218: | Line 222: | ||
</poem>}} | </poem>}} | ||
{{center|બળતાં પાણી}} | <big>{{center|'''બળતાં પાણી'''}}</big> | ||
{{center|(શિખરિણી)}} | {{center|(શિખરિણી)}} | ||
| Line 246: | Line 251: | ||
</poem>}} | </poem>}} | ||
{{center|યાચના}} | <big>{{center|'''યાચના'''}}</big> | ||
{{Block center|<poem>મોરલા હો! મુને થોડી ઘડી તારો આપ આષાઢીલો કંઠ; | {{Block center|<poem>મોરલા હો! મુને થોડી ઘડી તારો આપ આષાઢીલો કંઠ; | ||
| Line 266: | Line 271: | ||
</poem>}} | </poem>}} | ||
{{center|શિખરો}} | <big>{{center|'''શિખરો'''}}</big> | ||
{{center|[ઉપજાતિ]}} | {{center|[ઉપજાતિ]}} | ||
{{Block center|<poem>આકર્ષતાં એ શિખરો અનેરાં; | {{Block center|<poem>આકર્ષતાં એ શિખરો અનેરાં; | ||
પાતાળદેશે દૃઢ પાય સ્થાપી, | પાતાળદેશે દૃઢ પાય સ્થાપી, | ||
| Line 309: | Line 316: | ||
</poem>}} | </poem>}} | ||
{{center|મુજ પ્રદીપ}} | <big>{{center|'''મુજ પ્રદીપ'''}}</big> | ||
{{Block center|<poem>કરાલ તમ તાંડવે પવન! છો હવે સૂસવો; | {{Block center|<poem>કરાલ તમ તાંડવે પવન! છો હવે સૂસવો; | ||
ભલે ધસમસી રહો જલધિમોજ! પૂરી રહી | ભલે ધસમસી રહો જલધિમોજ! પૂરી રહી | ||
| Line 353: | Line 361: | ||
પ્રદીપ મુજ – ના, પિતા! તુજ પ્રદીપ? હું માનવી! | પ્રદીપ મુજ – ના, પિતા! તુજ પ્રદીપ? હું માનવી! | ||
{{right|મનઃસુખલાલ ઝવેરી}} | {{right|મનઃસુખલાલ ઝવેરી}} | ||
</poem>}} | |||
<big>{{center|'''અંતરપટ'''}}</big> | |||
{{center|-: મંદાક્રાન્ત :-}} | {{center|-: મંદાક્રાન્ત :-}} | ||
{{Block center|<poem>છાયા ઝાંખી નજર પડતી તત્પલે જાય ઉડી | {{Block center|<poem>છાયા ઝાંખી નજર પડતી તત્પલે જાય ઉડી | ||
આશા જેવી તુજ દરસના ભાવ સૌ થાય મિથ્યા; | આશા જેવી તુજ દરસના ભાવ સૌ થાય મિથ્યા; | ||
| Line 375: | Line 385: | ||
</poem>}} | </poem>}} | ||
{{center|ભમરી}} | <big>{{center|'''ભમરી'''}}</big> | ||
{{center|-: શિખરિણી :-}} | {{center|-: શિખરિણી :-}} | ||
{{Block center|<poem>પ્રકાશે દીવાના ભમતી ભમરી આ પજવતી, | {{Block center|<poem>પ્રકાશે દીવાના ભમતી ભમરી આ પજવતી, | ||
ઉરાડે ઝપાટે ઝબકી જરી મ્હેં ડંખડરથી; | ઉરાડે ઝપાટે ઝબકી જરી મ્હેં ડંખડરથી; | ||
| Line 396: | Line 408: | ||
</poem>}} | </poem>}} | ||
{{center|પૂ. નરસિંહરાવને}} | <big>{{center|'''પૂ. નરસિંહરાવને'''}}</big> | ||
{{center|<nowiki>:</nowiki> પૃથ્વી :}} | {{center|<nowiki>:</nowiki> પૃથ્વી :}} | ||
{{Block center|<poem>મહા ગિરિસમા ત્હમે નયનસંમુખે છો ઉભા; | {{Block center|<poem>મહા ગિરિસમા ત્હમે નયનસંમુખે છો ઉભા; | ||
કૃતાર્થ તમ દર્શને અમ ઉરો થતાં, વન્દતાં, | કૃતાર્થ તમ દર્શને અમ ઉરો થતાં, વન્દતાં, | ||
| Line 443: | Line 457: | ||
</poem>}} | </poem>}} | ||
{{center|‘બારી બહાર’}} | <big>{{center|'''‘બારી બહાર’'''}}</big> | ||
{{Block center|<poem>વર્ષોની બંધ બારીને આજ જ્યારે ઉઘાડતો | {{Block center|<poem>વર્ષોની બંધ બારીને આજ જ્યારે ઉઘાડતો | ||
‘આવ’ ‘આવ’ દિશાઓથી સૂર એકર્ણ આવતો. | ‘આવ’ ‘આવ’ દિશાઓથી સૂર એકર્ણ આવતો. | ||
| Line 512: | Line 527: | ||
</poem>}} | </poem>}} | ||
{{center|ફલકુને}} | <big>{{center|'''ફલકુને'''}}</big> | ||
{{center|-: શિખરિણી :-}} | {{center|-: શિખરિણી :-}} | ||
{{Block center|<poem>નથી તારાં તીરે દ્રુમ શીતળ છાયા પ્રસરતાં, | {{Block center|<poem>નથી તારાં તીરે દ્રુમ શીતળ છાયા પ્રસરતાં, | ||
ન વ્હેતાં પાણીયે શ્રવણપુર સંગીત ભરતાં : | ન વ્હેતાં પાણીયે શ્રવણપુર સંગીત ભરતાં : | ||
| Line 546: | Line 563: | ||
</poem>}} | </poem>}} | ||
{{center|વસંત}} | <big>{{center|'''વસંત'''}}</big> | ||
{{Block center|<poem>બેઠો હતો જ્યારે મ્હારા સ્વપ્ન તણી મોજમહીં | {{Block center|<poem>બેઠો હતો જ્યારે મ્હારા સ્વપ્ન તણી મોજમહીં | ||
| Line 580: | Line 597: | ||
</poem>}} | </poem>}} | ||
{{center|‘આંખ મળે નહિ’}} | <big>{{center|'''‘આંખ મળે નહિ’'''}}</big> | ||
{{Block center|<poem>ઝલ્લીના ઝમકાર થયાને | {{Block center|<poem>ઝલ્લીના ઝમકાર થયાને | ||
| Line 600: | Line 617: | ||
</poem>}} | </poem>}} | ||
{{center|મોહપાશ}} | <big>{{center|'''મોહપાશ'''}}</big> | ||
{{Block center|<poem>હું શું જાણું સરલ શિશુદગે આવડો મોહપાશ? | {{Block center|<poem>હું શું જાણું સરલ શિશુદગે આવડો મોહપાશ? | ||
| Line 623: | Line 640: | ||
</poem>}} | </poem>}} | ||
{{center|ખોજ}} | <big>{{center|'''ખોજ}} '''</big> | ||
{{center|-: સ્ત્રગ્ધરા :-}} | {{center|-: સ્ત્રગ્ધરા :-}} | ||
| Line 645: | Line 663: | ||
</poem>}} | </poem>}} | ||
{{center|માનવ}}{{Block center|<poem> | <big>{{center|'''માનવ'''}}</big> | ||
{{Block center|<poem> | |||
નિસર્ગની નિર્મલ તારતંત્રીથી | નિસર્ગની નિર્મલ તારતંત્રીથી | ||
છૂટો પડી કો રવ ગુંજતો ગયો, | છૂટો પડી કો રવ ગુંજતો ગયો, | ||
| Line 652: | Line 672: | ||
(કુમાર) {{right|‘જટિલ’}}</poem>}} | (કુમાર) {{right|‘જટિલ’}}</poem>}} | ||
{{center|ન જાને}} | <big>{{center|'''ન જાને}} '''</big> | ||
{{center|[પૃથ્વી]}} | {{center|[પૃથ્વી]}} | ||
{{Block center|<poem>દીઠાં જલધિનાં જલો ઉછળતાં મહાકર્ષણે | {{Block center|<poem>દીઠાં જલધિનાં જલો ઉછળતાં મહાકર્ષણે | ||
પ્રસન્નકર ચન્દ્રના, ગજવતાં મહા ગાન કો. | પ્રસન્નકર ચન્દ્રના, ગજવતાં મહા ગાન કો. | ||
| Line 674: | Line 696: | ||
</poem>}} | </poem>}} | ||
{{center|એ અપ્રકટને}} | <big>{{center|'''એ અપ્રકટને'''}}</big> | ||
{{Block center|<poem>મધ્યાહ્ન તણાં કિરણો તપતાં, | {{Block center|<poem>મધ્યાહ્ન તણાં કિરણો તપતાં, | ||
| Line 697: | Line 719: | ||
{{right|સ્વપ્નસ્થ}}</poem>}} | {{right|સ્વપ્નસ્થ}}</poem>}} | ||
{{center|વિરાટની લટો}} | <big>{{center|'''વિરાટની લટો'''}}</big> | ||
{{Block center|<poem>ખબર મન! પથની શી રીત પડશે?–ધ્રુવ | {{Block center|<poem>ખબર મન! પથની શી રીત પડશે?–ધ્રુવ | ||
| Line 712: | Line 734: | ||
{{right|નટવર. મ. પટેલ.}}</poem>}} | {{right|નટવર. મ. પટેલ.}}</poem>}} | ||
{{center|એવી તે રાણી રંગે કેમ કાળી?}} | <big>{{center|'''એવી તે રાણી રંગે કેમ કાળી?'''}}</big> | ||
{{Block center|<poem>ચાંદા સૂરજના પૂજન કાજે ન એટલા દીવા બળે રે, | {{Block center|<poem>ચાંદા સૂરજના પૂજન કાજે ન એટલા દીવા બળે રે, | ||
| Line 739: | Line 761: | ||
(કુમાર) {{right|જેઠાલાલ ત્રિવેદી}}</poem>}} | (કુમાર) {{right|જેઠાલાલ ત્રિવેદી}}</poem>}} | ||
{{center|દશરથનો અંતકાળ}} | <big>{{center|'''દશરથનો અંતકાળ'''}}</big> | ||
{{Block center|<poem>‘તે સમે ય સખી આવી જ રજની, દારુણ તે દિ’ નિદાધ, | {{Block center|<poem>‘તે સમે ય સખી આવી જ રજની, દારુણ તે દિ’ નિદાધ, | ||
| Line 811: | Line 833: | ||
(કુમાર) {{right|ગણપતલાલ ભાવસાર}}</poem>}} | (કુમાર) {{right|ગણપતલાલ ભાવસાર}}</poem>}} | ||
{{center|અન્તિમ તંતુ}} | <big>{{center|'''અન્તિમ તંતુ'''}}</big> | ||
{{center|(પૃથ્વી–અનુષ્ટુપ)}} | {{center|(પૃથ્વી–અનુષ્ટુપ)}} | ||
| Line 833: | Line 855: | ||
{{right|સુંદરજી ગો. બેટાઈ}}</poem>}} | {{right|સુંદરજી ગો. બેટાઈ}}</poem>}} | ||
{{center|ગત બાલકોને}} | <big>{{center|'''ગત બાલકોને'''}}</big> | ||
{{Block center|<poem>સુકોમળ સુપુષ્પ કૈં ખીલી સવાર સાંજે ખરે, | {{Block center|<poem>સુકોમળ સુપુષ્પ કૈં ખીલી સવાર સાંજે ખરે, | ||
| Line 847: | Line 869: | ||
</poem>}} | </poem>}} | ||
{{center|વસિષ્ઠ અરુન્ધતીને}} | <big>{{center|'''વસિષ્ઠ અરુન્ધતીને'''}}</big> | ||
{{Block center|<poem>પ્રભાનિકર ઊમટે અમિત વ્યોમ સિન્ધુ તટે, | {{Block center|<poem>પ્રભાનિકર ઊમટે અમિત વ્યોમ સિન્ધુ તટે, | ||
| Line 868: | Line 890: | ||
{{right|પ્રહ્લાદ પાઠક}]</poem>}} | {{right|પ્રહ્લાદ પાઠક}]</poem>}} | ||
{{center|વહદત}} | <big>{{center|'''વહદત'''}}</big> | ||
{{center|ગઝલ}} | {{center|ગઝલ}} | ||
| Line 897: | Line 919: | ||
{{right|પતીલ}}</poem>}} | {{right|પતીલ}}</poem>}} | ||
{{center|ચિત્રકારની કથા.}} | <big>{{center|'''ચિત્રકારની કથા.'''}}</big> | ||
{{center|[ઉપજાતિ વંશસ્થ]}} | {{center|[ઉપજાતિ વંશસ્થ]}} | ||
| Line 942: | Line 964: | ||
{{right|‘નીલકંઠ’}}</poem>}} | {{right|‘નીલકંઠ’}}</poem>}} | ||
{{center|ટાંકની તરડ}} | <big>{{center|'''ટાંકની તરડ'''}}</big> | ||
{{Block center|<poem>ટાંકને તરડ કેમ? એવો પ્રશ્ન હૃદે થતાં | {{Block center|<poem>ટાંકને તરડ કેમ? એવો પ્રશ્ન હૃદે થતાં | ||
| Line 965: | Line 987: | ||
{{right|રસનિધિ.}}</poem>}} | {{right|રસનિધિ.}}</poem>}} | ||
{{center|સત્ સ્વભાવ}} | <big>{{center|'''સત્ સ્વભાવ'''}}</big> | ||
{{Block center|<poem>રેલાઈ આવતી છો ને બધી ખારાશ પૃથ્વીની, | {{Block center|<poem>રેલાઈ આવતી છો ને બધી ખારાશ પૃથ્વીની, | ||
સિંધુના ઉરમાંથી તો ઊઠશે અમી વાદળી. | સિંધુના ઉરમાંથી તો ઊઠશે અમી વાદળી. | ||