26,604
edits
કંકાવટી મંડળ 1/પોષી પૂનમ: Difference between revisions
no edit summary
KhyatiJoshi (talk | contribs) (Created page with " {{Poem2Open}} આજ તો પોષ મહિનાની પૂનમ આવી છે. ભાઈની નાની બહેન આજ આખો દી ઉપવાસ...") |
KhyatiJoshi (talk | contribs) No edit summary |
||
| (2 intermediate revisions by the same user not shown) | |||
| Line 1: | Line 1: | ||
{{SetTitle}} | |||
{{Heading|પોષી પૂનમ|}} | |||
| Line 5: | Line 6: | ||
આજ તો પોષ મહિનાની પૂનમ આવી છે. ભાઈની નાની બહેન આજ આખો દી ઉપવાસ કરશે. આજ તો બહેન પૂનમ રહી છે. | આજ તો પોષ મહિનાની પૂનમ આવી છે. ભાઈની નાની બહેન આજ આખો દી ઉપવાસ કરશે. આજ તો બહેન પૂનમ રહી છે. | ||
થાપેલાં છાણાંથી તો રંધાય નહિ, એટલે બહેન સૂંડલી લઈને વગડામાંથી અડાયાં વીણી લાવે છે. સાંજે એક બોઘરણું ને એક લોટો લઈને પોતે જ નદીએ પાણી ભરવા જાય છે. જતી જતી ગાય છે કે — | થાપેલાં છાણાંથી તો રંધાય નહિ, એટલે બહેન સૂંડલી લઈને વગડામાંથી અડાયાં વીણી લાવે છે. સાંજે એક બોઘરણું ને એક લોટો લઈને પોતે જ નદીએ પાણી ભરવા જાય છે. જતી જતી ગાય છે કે — | ||
{{Poem2Close}} | |||
પોષ મહિનાની પૂનમે રે | <poem> | ||
::પોષ મહિનાની પૂનમે રે | |||
જમશે માની દીકરી રે | :::: અગાસે રાંધ્યાં અન્ન વા’લા! | ||
::જમશે માની દીકરી રે | |||
:::: પીરસે બેનીનો વીર વા’લા! | |||
</Poem> | |||
{{Poem2Open}} | |||
ઊટકીને એનું અરીસા જેવું નાનું બેડું ભરી આવે છે. સાંજે તો બહેન નાહી છે, ધોઈ છે, બહેને તો અગાસીએ ચૂલો માંડ્યો છે. બહેન રસોઈ કરે છે : અગાસી હોય તો અગાસીએ, નીકર છાપરા વગરની ગમે તે જગ્યાએ : પણ ઉઘાડા આભ નીચે. | ઊટકીને એનું અરીસા જેવું નાનું બેડું ભરી આવે છે. સાંજે તો બહેન નાહી છે, ધોઈ છે, બહેને તો અગાસીએ ચૂલો માંડ્યો છે. બહેન રસોઈ કરે છે : અગાસી હોય તો અગાસીએ, નીકર છાપરા વગરની ગમે તે જગ્યાએ : પણ ઉઘાડા આભ નીચે. | ||
સોળે કળાનો ચંદ્રમા ચડ્યો છે. બહેનના રાંધણામાં તો તેનાં કિરણોમાંથી અમી વરસે છે. હોંશેભરી બહેન રાંધે છે. | સોળે કળાનો ચંદ્રમા ચડ્યો છે. બહેનના રાંધણામાં તો તેનાં કિરણોમાંથી અમી વરસે છે. હોંશેભરી બહેન રાંધે છે. | ||
અને રાંધણું પણ શું? પહોંચ હોય તો ચૂરમું, ને ન પહોંચ હોય તો ચોખા. એને મન તો ચોખા પણ બત્રીસ જાતનાં ભોજન જેવા મોંઘેરા છે. | અને રાંધણું પણ શું? પહોંચ હોય તો ચૂરમું, ને ન પહોંચ હોય તો ચોખા. એને મન તો ચોખા પણ બત્રીસ જાતનાં ભોજન જેવા મોંઘેરા છે. | ||
બીજી બનાવે છે ઘઉંની એક ચાનકી. ચાનકીની વચ્ચોવચ પાડે છે એક કાણું. ચાનકી ચંદ્રમા આડે ધરી, કાણા વચ્ચેથી ચંદ્રમાની સામે નિહાળીને બહેન બોલે છે : | બીજી બનાવે છે ઘઉંની એક ચાનકી. ચાનકીની વચ્ચોવચ પાડે છે એક કાણું. ચાનકી ચંદ્રમા આડે ધરી, કાણા વચ્ચેથી ચંદ્રમાની સામે નિહાળીને બહેન બોલે છે : | ||
{{Poem2Close}} | |||
ચાંદા! તારી ચાનકી, | <poem> | ||
મારું ચૂરમું! | ::ચાંદા! તારી ચાનકી, | ||
ભાઈ જમ્યો! | ::મારું ચૂરમું! | ||
બેન ભૂખી! | ::ભાઈ જમ્યો! | ||
::બેન ભૂખી! | |||
</Poem> | |||
{{Poem2Open}} | |||
ભાઈના ઘરના તો ચોખા યે બહેનને મન ચૂરમા સમા. વળી ફરી વાર બોલે છે : | ભાઈના ઘરના તો ચોખા યે બહેનને મન ચૂરમા સમા. વળી ફરી વાર બોલે છે : | ||
ચાંદા! તારી ચાનકી, | {{Poem2Close}} | ||
કૂતરા તારી રોટલી, | <poem> | ||
આજ મારી પોષી પૂનમ. | ::ચાંદા! તારી ચાનકી, | ||
::કૂતરા તારી રોટલી, | |||
::આજ મારી પોષી પૂનમ. | |||
</Poem> | |||
{{Poem2Open}} | |||
એવી પૂનમના તેજમાં તરબોળ બનતી બનતી બહેન ભાઈની પાસે જમવાની રજા માગે છે : | એવી પૂનમના તેજમાં તરબોળ બનતી બનતી બહેન ભાઈની પાસે જમવાની રજા માગે છે : | ||
પોષી પોષી પૂનમડી | {{Poem2Close}} | ||
અગાસે રાંધ્યાં અન્ન; | <poem> | ||
ભાઈની બેન જમે કે કેમ? | ::પોષી પોષી પૂનમડી | ||
::અગાસે રાંધ્યાં અન્ન; | |||
::ભાઈની બેન જમે કે કેમ? | |||
</Poem> | |||
{{Poem2Open}} | |||
ભલો ભાઈ હોય તે કહેશે, કે જમ્ય બેન જમ્ય! | ભલો ભાઈ હોય તે કહેશે, કે જમ્ય બેન જમ્ય! | ||
એટલે બહેન જમે. વળી નઠોર ભાઈ હોય તો બહેનને ટળવળાવવા ખાતર કહેશે, કે રમ્ય! | એટલે બહેન જમે. વળી નઠોર ભાઈ હોય તો બહેનને ટળવળાવવા ખાતર કહેશે, કે રમ્ય! | ||
ભાઈ હા ન પાડે ત્યાં સુધી બહેનથી જમાય જ નહિ. | ભાઈ હા ન પાડે ત્યાં સુધી બહેનથી જમાય જ નહિ. | ||
પોષી પોષી પૂનમડી, | {{Poem2Close}} | ||
સાત ભાઈની બેનડી, | <poem> | ||
ઙાઈ કહે તો જમે, | ::પોષી પોષી પૂનમડી, | ||
નીકર બેન રે’ ભૂખી! | ::સાત ભાઈની બેનડી, | ||
::ઙાઈ કહે તો જમે, | |||
::નીકર બેન રે’ ભૂખી! | |||
</Poem> | |||
{{Poem2Open}} | |||
ઘણા ઘણા ભાઈઓ આજ સંભારી સંભારીને કહે છે કે નાનપણમાં અમે ય બહેનોને ના પાડીને ભૂખી રાખી છે. તો યે બહેન તે બહેન. એનાં હેત કંઈ ઊતર્યાં છે કદી? | ઘણા ઘણા ભાઈઓ આજ સંભારી સંભારીને કહે છે કે નાનપણમાં અમે ય બહેનોને ના પાડીને ભૂખી રાખી છે. તો યે બહેન તે બહેન. એનાં હેત કંઈ ઊતર્યાં છે કદી? | ||
{{Poem2Close}} | {{Poem2Close}} | ||