પ્રતિપદા/૧૨. જયેન્દ્ર શેખડીવાળા: Difference between revisions

← Older edit

પ્રતિપદા/૧૨. જયેન્દ્ર શેખડીવાળા (view source)

Revision as of 10:09, 7 September 2021

10,827 bytes added , 10:09, 7 September 2021

no edit summary

KhyatiJoshi

26,604

edits

@@ Line 51: / Line 51: @@
 ચાક ઉપર આ ફરતા કુંભિપાકને માથે...
 </poem>
+===૨. આદિપુરુષની ગઝલ===
+<poem>
+બ્રહ્માંડના કોઈ ખૂણેથી હાથ લમ્બાવ્યો હતો
+હું મને મુઠ્ઠી ભરીને શબ્દમાં લાવ્યો હતો
+સૂર્ય, તારી, સાજે મારા શ્વાસમાં અકબંધ છે
+મેં બધે મારો અગોચર રંગ રેલાવ્યો હતો
+આ નભસ્ગંગા બધી પડઘા છે મારા શબ્દના
+કોઈ કાળે મેં મને કોઈ શ્લોક સંભળાવ્યો હતો
+બ્રહ્માંડનો શઢ ફાડવા ફેલાઈ જઈને શબ્દમાં
+મેં અનંતાનંત મારો ભેદ સમજાવ્યો હતો
+ફૂંક મારું તો ઊડી જાશે સકળ બ્રહ્માંડ આ
+પણ શરત સાથે મને ઈશ્વર અહીં લાવ્યો હતો
+</poem>
+===૩. વીજળી જેવા સમયે===
+<poem>
+વીજળી જેવા સમયને સ્હેજ પડછાયો ઘસાયો
+તે પછી હું શહેરમાં દીવાસળી થઈ ઓળખાયો
+સ્પર્શ દરિયાનો થયો ને એ ત્વચા થઈ રહી ગયો
+ગામમાં અફવા છે માણસ એક પાણીથી દઝાયો
+ભેખડો તૂટતી રહે છે ને નદી વહેતી રહે
+ક્યાં નદીને થાય છે મારો જે કિનારો ઘવાયો
+સ્વપ્નમાં આવે હમેશાં મૃત માતાનાં સ્તનો
+શાહીના ખડિયે હું તેથી તો કલમ થઈને લપાયો
+સાંજની જીવલેણ બેચેની લઈ પંખી ઊડ્યુંં –
+આ જુઓ, પીંછાં ખર્યાં ને હું ક્ષિતિજો પર છવાયો
+ક્યાંક અફવા થઈ ગયેલા ગામનો હું જીવ છું
+એટલે તો હું ગઝલની કિવદંતીમાં સમાયો
+</poem>
+===૪. છોતરું===
+<poem>
+શ્વાસની સરહદ પછી હું કિંવદન્તી કોતરું
+શબ્દ ચાખું સૂર્યથી ને ચન્દ્રથી મન ખોતરું
+ફરફરે ચન્દ્રિલ શ્વાસે કોઈ અવકાશી ચરણ
+કે ઊભું છે શ્વાસની વચ્ચે અજાણ્યું કો તરુ?
+રથ ઊભો છે પંચભેટા પર અનંત અવકાશનો
+હસ્તરેખાઓ વડે હું અન્તરાલો જોતરું
+એક ક્ષણને આંતરી બ્રહ્માંડ સઘળાં આંતરું
+ફૂંક મારું ને ઊડે એ જેમ ઉડતું ફોતરું
+જાત સાથેથી મને એમ જ અલગ કરતો રહ્યો
+જેમ નારંગી ઉપરથી હું ઊખેડું છોતરું
+</poem>
+===૫===
+<poem>
+કોઈ અતળ સમુદ્રના તળિયા સમાન છું
+જેમાં નથી વસતું કોઈ એવું મકાન છું
+જ્યાં સૂર, તાલ, શબ્દ, લય, સમય શમી ગયાં
+ગઝલમાં થઈને ત્યાં જવાની એક તાન છું
+વિરમી ગયા છે શબ્દ જેના મૌનમાં જઈ
+એ કંઠના એકાંતમાં ઊગેલું ગાન છું
+જે ડાયરીમાં તારી ગુલાબી સુગંધ છે
+બે પાન વચ્ચે ત્યાં હવે સુકાતું પાન છું
+હમેશ માટે દિકરો પરદેશ જઈ વસ્યો
+એ માની સૂની શેરીના અનિદ્રકાન છું
+</poem>
+===૬. ઝૂરણ મરશિયું===
+<poem>
+:તમને ટહુકા પ્હેરાવું હાથણીભેર રે
+જીવતર સુક્કાતું ભૂંસાતું ઝરણું જાણીએ રે
+અમને આંસુ રે કીધાં આંખના પાણીએ રે
+:ક્હીને પાણીએ પ્હેરાવી વાણીસેર રે
+:તમને ટહુકા પ્હેરાવું હાથણીભેર રે
+વાયસ ઊડ્યા રે કંઠેથી લઈને વાયકા રે
+અમને સાંભરે કૂ...હુ...ક – કાળી ગાયકા રે
+:ગાયક! અમાસો જમાડું અંધાર ઘેર રે
+:તમને ટહુકા પ્હેરાવું હાથણીભેર રે
+મનના જરજર દુરગ ખરખર કાંકરી રે
+અમને ખભે લઈ ઊઠી છે ટચલી આંગરી રે
+:તમને કાંગરે ઉગાડું પીપળ પેર રે
+:તમને ટહુકા પ્હેરાવું હાથણીભેર રે
+</poem>
+===૭. નાગરનું વતનસ્મરણ===
+:'''(સૉનેટ – ગીત - ગઝલ)''':
+<poem>
+ગામ શેખડી ક્યાંક વસ્યું ટહુહાના ઘરમાં
+ઊગી નીકળ્યું ઝાડ થઈ ક્ષણમાં નાગરમાં
+મારગ પરની ધૂળ અડી સપનું થઈ પગને
+ચકલી થઈને ઊડી ગયા પગ, જો નિંદરમાં
+નિંદર નસનસ ઊગી નીકળી ગામ થઈને
+સપનાં ઘરઘર ઝૂલ્યાં ભેરુ થઈ પળભરમાં
+ઘર પછવાડે છાણાનાં પગલાં ફંફોસે
+કુંવારા બે હાથ, કશું ભૂલ્યાં અવસરમાં
+સમડાની છાયામાં ઢળતાં અલકમલક, ને
+બોધરણેથી છાસ ઢળે તપતા ઉદરમાં
+બપોરના પડખામાં ઊંઘે ભાગળ સૂની
+બાળક મલકે જાણે માના પડખા ફરમાં
+ભેરુ. નિંદર. સમડી. સપનું. સૌ ચકલીવત્
+ઝાંખાંપાંખાં ન્હાય હવે સુક્કા અક્ષરમાં
+</poem>
+===૮. તિલ્લી – ૭===
+<poem>
+તિલ્લી! અન્ધારાં કૈં ડૂબ્યાં કે ડૂબ્યાં જીવવા રે લોલ
+તિલ્લી! પગપગ રૂના ભારા કે પગલાં સીવવા રે લોલ
+તિલ્લી! નવસેં નદિયું ફાટી કે ફાટ્યા સાગરા રે લોલ
+તિલ્લી! ડંકા પ્રલ્લેના વાગ્યા કે તૂટ્યા આગળા રે લોલ
+તિલ્લી! પાણી થઈ પડછાયા જો સરસર સરી ગયા રે લોલ
+તિલ્લી! માયાતરણી મધે, એ પળપળ તરી ગયા રે લોલ
+તિલ્લી! ચહુદિશ વંટોળ પૂગ્યા કે વંટોળ ના રિયા રે લોલ
+તિલ્લી! કામણ કિધાં એવા કે જીયરા મોહ લિયા રે લોલ
+તિલ્લી! ઝાકળ જેવી આંખો ઊઘડતી આંખમાં રે લોલ
+તિલ્લી! સૂરજની લખ પાંખો ઊઘડતી ઝાંખમાં રે લોલ
+તિલ્લી! ઝાંખો દીવો ચેત્યો કે જાળિયા ઝગઝગ્યાં રે લોલ
+તિલ્લી! ઝાલર ઝીણાં ગીતો ધજા થઈ ફગફગ્યાં રે લોલ
+</poem>
+===૯. તિલ્લી – ૮===
+<poem>
+તિલ્લી! તોહે આંખસે પકડું ઔર મૈં જકડું કંઠનમે...
+ચલત હવાકા બાસી હું મૈં કાગળમાં લહેરાઉં અવિચળ શઢ તોડી
+શ્વાસ સિપઈયા ફિરત રહત હઈ ઔર ફિરું મૈં ગઢ તોડી
+તિલ્લી! તોડી રાગસે બાંધુ મૈં બિરહા કો અખિયન મેં
+તિલ્લી! તોહે આંખસે પકડું ઔર મેં જકડું કંઠનમે...
+જીવ હમારો ઝિરિમિરિ બોલઈ તૂ હી તૂ હી સાજન મોરો
+મિટ્ટીકો અંગૂઠા છુવૈઈ એવો કાગળ લિખ દે કોરો
+તિલ્લી! તિરકટ થા, નાચું મૈં બાંદ બચનવા પૈંજનમેં
+તિલ્લી! તોહે આંખસે પકડું ઔર મૈં જકડું કંઠનમેં...
+</poem>
+===૧૦. સરહદ===
+<poem>
+અચાનક નદીની સરહદ શરૂ થાય છે, પવની ગતિ અને
+ભીનાશ ગાઢ બને છે, કશુંક ગમતીલું ઘેરી વળે છે,
+અને, તારા વિચારોની સરહદ શરૂ થાય છે, નદી ક્યારેક
+હોય છે તારી આંખોમાં, ક્યારેક નદીની આંખમાં જોઉં છું
+તને, અને, અચાનક આંસુની સરહદ શરૂ થાય છે,
+ધબકાર સાંભળી શકાય તેટલી શાંતિ, અને, પથ્થરો
+હવામાં તરવા લાગે તેટલી હળવાશ ગાઢ બને છે,
+કશીક સમયહીન સુવાસ ઘેરી વળે છે, અને, કવિતાની
+સરહદ શરૂ થાય છે.
+</poem>
+{{HeaderNav
+|previous = [[પ્રતિપદા/૧૧. કાનજી પટેલ|૧૧. કાનજી પટેલ]]
+|next = [[પ્રતિપદા/૧૩. બાબુ સુથાર|૧૩. બાબુ સુથાર]]
+}}